Hoa trắng thôi cài trên áo tím của Kiên Giang



(TNO) Nhà thơ – soạn giả Kiên Giang, một trong những người nghệ sĩ cuối cùng của thế hệ thơ văn thời kháng Pháp ở Nam bộ, đã từ trần vào lúc 6 giờ 30 ngày 31.10 tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TP.HCM). Thế nhưng, đời thơ và những tuồng tích bất hủ của ông vẫn lưu luyến mãi với bao thế hệ…
Lâu quá không về thăm xóm đạo
Từ ngày binh lửa xoá không gian
Khói bom che lấp chân trời cũ
Che cả người thương, nóc giáo đường

Mười năm trước em còn đi học
Áo tím điểm tô đời nữ sinh
Hoa trắng cài duyên trên áo tím
Em là cô gái tuổi băng trinh

Trường anh ngó mặt giáo đường
Gác chuông thương nhớ lầu chuông
U buồn thay! chuông nhạc đạo
Rộn rã thay! chuông nhà trường

Lần lữa anh ghiền nghe tiếng chuông
Làm thơ sầu mộng dệt tình thương
Để nghe khe khẽ lời em nguyện
Thơ thẩn chờ em trước thánh đường

Mỗi lần tan lễ chuông ngừng đổ
Hai bóng cùng đi một lối về
E lệ, em cầu kinh nho nhỏ
Thẹn thuồng, anh đứng lại không đi

Sau mười năm lẻ, anh thôi học
Nức nở chuông trường buổi biệt ly
Rộn rã từng hồi chuông xóm đạo
Tiễn nàng áo tím bước vu qui

Anh nhìn áo cưới mà anh ngỡ
Chiếc áo tang liệm khối tuyệt tình
– Hoa trắng thôi cài trên áo tím
Thôi còn đâu nữa tuổi băng trinh

Em lên xe cưới về quê chồng
Dù cách đò ngang cách mấy sông
Anh vẫn yêu em người áo tím
Nên tình thơ ủ kín trong lòng

Từ lúc giặc ruồng vô xóm đạo
Anh làm chiến sĩ giữ quê hương
Giữ màu áo tím, người yêu cũ
Giữ cả lầu chuông, nóc giáo đường

Mặc dù em chẳng còn xem lễ
Ở giáo đường u tịch chốn xưa
Anh vẫn giữ lầu chuông gác thánh
Nghe chuông truy niệm mối tình thơ

Màu gạch nhà thờ còn đỏ thắm
Như tình nồng thắm thuở ban đầu
Nhưng rồi sau chuyến vu qui ấy
Áo tím nàng thơ đã nhạt màu

Ba năm sau chiếc xe hoa cũ
Chở áo tím về trong áo quan
Chuông đạo ngân vang hồi vĩnh biệt
Khi anh ngồi kết vòng hoa tang

Anh kết vòng hoa màu trắng lạnh
Từng cài trên áo tím ngây thơ
Hôm nay vẫn đoá hoa màu trắng
Anh kết tình tang gởi xuống mồ

Lâu quá không về thăm xóm đạo
Không còn đứng nép ở lầu chuông
Những khi chuông đổ anh liên tưởng
Người cũ cầu kinh giữa giáo đường

“Lạy Chúa! con là người ngoại đạo
Nhưng tin có Chúa ngự trên trời
Trong lòng con, giữa màu hoa trắng
Cứu rỗi linh hồn con, Chúa ơi!”

Bến Tre, 14-11-1957
PS: Bạn nghe ca khúc cùng tên do ca sĩ Hoàng Oanh hát.

Tạo bảng biến thiên và bảng xét dấu trong LaTeX



Soạn tài liệu bằng $\LaTeX$ đã khó mà tạo bảng biến thiên bằng $\LaTeX$ còn khó hơn. Để làm việc này chúng ta dùng gói lệnh Tikz. Tuy nhiên gói lệnh đó chỉ tạo cho ta cái bảng, còn lại chúng ta phải tự làm. Bài viết này giới thiệu đến các bạn phần mềm có tên WxGeometrie nó giúp chúng ta lập bảng biến thiên và bảng xét dấu của một hàm số.
1. Bạn tải chương trình tại đây.
2. Giải nén tập tin tải về sẽ được thư mục WxGeometrie và bên trong nó có các thư mục con và biểu tượng như trong hình sau.
3. Tiếp đến, bạn nhấn vào biểu tượng wxgeometrie để chạy chương trình.
A. Tạo bảng biến thiên của hàm số
1.1. Vào Outils --> Options --> Modules và đánh dấu chọn vào mục Tableaux Latex rồi nhấp Ok để đồng ý.
1.2. Bây giờ giả sử bạn muốn tạo bảng biến thiên của hàm số $y=x^3-3x+5$, bạn vào Tableaux Latex và nhập hàm số vào ô trống có con trỏ đang nhấp nháy rồi nhấn vào Ok và đợi kết quả.
1.3. Copy đoạn mã Latex được sinh ra ở vùng trống bên dưới rồi chép vào tập tin .tex trong VieTeX với lưu ý trong file tex này bạn phải khai báo sử dụng gói lệnh \usepackage{tabvar}
1.4. Tiến hành biên dịch bằng phím F5 ta được kết quả:
B. Tạo bảng xét dấu của biểu thức
Tương tự trên nhưng trong mục Type de tableau... bạn chọn Tableau de signes rồi nhập biểu thức cần lập bảng xét dấu vào ô, rồi nhấn OK để có được đoạn mã. Trong hình là mình tạo bảng xét dấu cho biểu thức $(x^2-3x++2)(x+5)$.
 Kết quả ta được
Chúc các bạn thành công!

Cấu trúc một file .tex


Một file tex có cấu trúc gồm hai phần: phần khai báo và phần thân tài liệu.



1. Phần khai báo

Trong phần khai báo ta có 2 loại khai báo chính: khai báo loại tài liệu và khai báo các gói sẽ sử dụng trong tài liệu.

1a. Khai báo loại tài liệu

Latex phân loại các tài liệu thành 6 nhóm chính để có hình thức trình bày tương ứng: article, book, report, letter, slides, proc. Do đó, trước tiên ta phải khai báo cho Latex biết tài liệu mình sắp soạn thảo thuộc nhóm nào bằng cú pháp \documentclass[tùy chọn]{loại tài liệu}.

Chẳng hạn như trong ví dụ trên, ta khai báo tài liệu thuộc loại article và tùy chọn cỡ chữ 12.

1b. Khai báo các gói sẽ sử dụng trong tài liệu

Ví dụ trong tài liệu mình dùng tiếng Việt thì khai báo \usepackage[utf8]{vietnam} để Latex load về gói ngôn ngữ Việt Nam với tùy chọn bảng mã là utf8 và biên dịch ra tài liệu với ngôn ngữ Việt Nam. Hoặc để thể hiện công thức $a^2=b^2+c^2$ thì Latex cần gói amsmathamssymb, cho nên ta khai báo \usepackage{amsmath, amssymb}. Như vậy ta sẽ khai báo các gói sẽ sử dụng theo cú pháp \usepackage[tùy chọn]{tên gói}.

2. Phần thân tài liệu

Phần thân tài liệu bắt đầu bằng lệnh \begin{document} và kết thúc bởi lệnh \end{document}. Như vậy ta soạn thảo nội dung tài liệu ở giữa cặp lệnh \begin{document}... \end{document}.

*Biên dịch. Trình soạn thảo Vietex cho phép ta biên dịch file .tex thành các file .ps, .pdf, .dvi. Các file .dvi và .pdf là các file có thể in ấn và "đọc" trực tiếp.

Để biên dịch thành file .pdf trên trình soạn thảo Vietex bạn vào Execute và chọn PDFLatex:TEX => PDF.

Để biên dịch thành file .dvi trên trình soạn thảo Vietex bạn vào Execute và chọn Latex:TEX => DVI.

Bài sắp đăng: Phương pháp hàm số trong giải phương trình, hệ phương trình

Câu 1 điểm về giải phương trình, hệ phương trình trong các đề thi luôn là chướng ngại vật khó vượt qua nhất cho các sĩ tử. Lần lượt trong các bài viết thầy Thọ sẽ hướng dẫn các phương pháp để kiếm 1 điểm câu này. Phương pháp đầu tiên là phương pháp hàm số.

Nghịch lý Monty Hall

1. Nội dung Nghịch lý Monty Hall
Tại Châu Âu, từng thịnh hành trò chơi mang tên "Dốc sức". Ở phần kết thúc người chơi được chọn phần thưởng của mình được để ở một ba chiếc hộp đậy kín như hình vẽ.


Sau khi người chơi đã chọn được chiếc hộp mà người chơi tin rằng trong đó có phần thưởng thì MC (người dẫn chương trình) sẽ mở một trong hai chiếc hộp còn lại (tất nhiên là chiếc hộp này không có phần thưởng rồi). Sau đó còn lại hai chiếc hộp, MC cho phép người chơi được quyền đổi hoặc giữ nguyên cái hộp lúc ban đầu.

Vậy câu hỏi được đặt ra là có nên đổi chiếc hộp hay không ?

Nhiều người chúng ta sẽ trả lời rằng: Đổi hay không thì xác suất cũng là $50%$ thôi. Do đó khả năng có được phần thưởng là $50 - 50$.

Tuy nhiên, với Xác suất chúng ta sẽ chỉ ra rằng, nếu đổi chiếc hộp thì xác suất của chúng ta sẽ tăng từ $\dfrac{1}{3}$ lên thành $\dfrac{2}{3}$. Tại sao có điều vô lý như vậy ? Ta thường gọi đây là nghịch lý Monty Hall

Monty Hall

Trước khi chứng minh nghịch lý này bằng xác suất, chúng ta cùng xem minh họa cho khẳng định trên qua hình vẽ dơn giản sau:

Hình vẽ minh họa khẳng định

2. Chứng minh bằng xác suất
Bây giờ chúng ta sẽ chứng minh bằng Toán học.

Các bạn cần nhớ lại Định lý Bayes trong Toán học:
$$P\left ( A|B \right )=\dfrac{P\left ( B|A \right )P\left ( A \right )}{P\left ( B \right )}$$
Giải thích đơn giản cho định lý này là: Xác suất để xảy ra biến cố A khi biết biến cố B thì đúng bằng tích của xác suất để xảy ra biến cố B khi biết biến cố A với xác suất xảy ra biến cố A chia cho xác suất xảy ra biến cố B.

Trong bài toán trên, chúng ta có 3 biến cố quan trọng:
  • Hộp mà người chơi chọn, ký hiệu $D_n$.
  • Hộp mà MC mở, ký hiệu $M_n$.
  • Hộp có phần thưởng, ký hiệu là $C_n$.
Bây giờ ta giả sử, nếu phần thưởng nằm ở hộp thứ hai thì ta có biến cố $C_2$, trong khi đó bạn chọn hộp thứ nhất ta có $D_1$ và MC mở hộp thứ ba, nghĩa là ta có $M_3$. Khi đó theo định lý Bayes ta có
$$\begin{align*}
P=&P\left ( C_2|M_3,D_1 \right )\\=&\dfrac{P\left ( M_3,C_2|D_1 \right )}{P\left ( M_3|D_1 \right )}\\=&\dfrac{P\left ( M_3|C_2,D_1 \right )P\left ( C_2|D_1 \right )}{P_1+P_2+P_3}\\
=&\dfrac{1.\dfrac{1}{3}}{\dfrac{1}{2}.\dfrac{1}{3} +1.\dfrac{1}{3}+0.\dfrac{1}{3}}\\
=&\dfrac{2}{3}
\end{align*}$$
Trong đó
  • $P_1=P\left ( M_3|C_1,D_1 \right )P\left ( C_1|D_1 \right )$
  • $P_2=P\left ( M_3|C_2,D_1 \right )P\left ( C_2|D_1 \right )$
  • $P_3=P\left ( M_3|C_3,D_1 \right )P\left ( C_3|D_1 \right )$
Vì vậy nếu người chơi chon hộp số 1 và MC mở hộp số 3 thì có 66,6% là phần thưởng ở hộp số 2 và chỉ có 33,3% ở hộp số 1.
Vậy lời khuyên nếu chúng ta là người chơi thì hãy luôn thử vận may đến cùng!

Truy tìm ngược từ file pdf sang file tex đối với VieTex

latex
Khi soạn thảo và biên dịch tài liệu từ file tex sang file pdf xong, bạn đọc lại thấy trong tài liệu có vài lỗi chính tả, bạn thấy bố cục chưa hợp lý bạn muốn đổi section thành subsection, bạn có ý tưởng chèn thêm nội dung B vào trước nội dung A,... Lúc đó bạn phải lục tung file tex để dò tìm lỗi chính tả, bạn phải theo dõi section cần đổi thành subsection ở chỗ nào, bạn phải xác định vị trí tương ứng để thêm nội dung B vào trước nội dung A,... Nếu file tex của bạn có nội dung "dài dằng dặc" thì bạn sẽ phải vất vả lắm đây. Bạn ước gì có thể double click chuột vào chỗ muốn chỉnh sửa trên file pdf thì nó nhảy đến vị trí tương ứng trong file tex. Điều bạn mơ ước đã được SumatraPDF đáp ứng. Thật vậy, tôi trình bày chi tiết cách cài đặt dưới đây đối với chương trình soạn thảo VieTex, bạn làm theo và sẽ mỉm cười hài lòng thôi.

Đầu tiên bạn tải về bộ cài đặt SumatraPDF (installer) tại link: http://blog.kowalczyk.info/software/sumatrapdf/downloadafter.html và tiến hành cài đặt bình thường như những chương trình khác.

Tiếp đến bạn mở VieTex --> Options --> Configuration --> Set Program chọn Sumatra view pdf và thay dòng lệnh
-reuse-instance -inverse-search "C:\vietex\vietex.exe\" %f -line:%l"
trong ô Paramaters thành
-reuse-instance -inverse-search "C:\vietex\vietex.exe \"%f\" -line:%l"
Bạn nhấn vào Apply và Ok để thực hiện sự thay đổi.



Bây giờ bạn biên dịch file tex thành file pdf, bạn đọc file pdf bằng chương trình SumatraPDF và double clicks vào một vị trí nào đó trên nội dung trong file pdf để cảm nhận sự tuyệt vời, . Chúc bạn thành công.
 Theo Toanvalatex.blogspot.com

Dùng MathType gõ công thức toán trong LaTeX


Ngoài hai trang web HostMathCodeCogs rất tiện dụng trong việc gõ công thức toán cho LaTeX thì phần mềm MathType cũng rất hữu ích.

Hai trang  HostMathCodeCogs cho ta code LaTeX khá đơn giản và trực quan nhưng đòi hỏi máy phải có kết nối internet mỗi lần sử dụng.

MathType hỗ trợ rất tốt môi trường làm việc offline nhưng nhược điểm là tạo ra code LaTeX khá rườm rà phức tạp. Tuy nhiên điểm mạnh của MathType là có thể paste ngược công thức LaTeX vào trong MathType để chỉnh sửa dưới dạng trực quan. Nghĩa là bạn copy toàn là code LaTeX nhưng khi paste vào MathType thì nó sẽ hiện ra dạng chỉnh sửa của MathType chứ không phải là code nữa. Điều này thì hai trang online ở trên chào thua.

Tùy mục đích và thói quen sử dụng, bạn hãy chọn cho mình một công cụ thích hợp nhất.

Mở MathType lên > Preferences > Cut and Copy Preferences > chọn MathML or TeX > chọn LaTeX 2.09 or later > bỏ tick vào 2 ô "Include...." > nhấn OK.


Bây giờ mỗi lần bạn chọn công thức trong MathType và copy thì khi paste sang 1 môi trường khác, nó sẽ hiện ra công thức TeX. 

Điều này có thể gây khó khăn nếu bạn muốn paste sang Word, khi ấy hãy vào lại Preferences và chọn Equation Object thay vì MathML như ở trên.
Theo Math2IT.com